^Top of Page

Bréagchúirt Uí Dhálaigh Gael Linn

Bréagchúirt Uí Dhálaigh 2013
 
Cás 2013

San Ard-Chúirt         -          Ní Bhroin v Dundalk Electrical Teoranta
Lánúin phósta ba ea Barra agus Eimear, a raibh, ar an drochuair, deacrachtaí caidrimh eatarthu.  Tar éis míonna d’achrann bhog Barra amach as an áras teaghlaigh i mí Mheán Fómhair 2010.  Bhog sé isteach i gcóiríocht ar cíos.  Bhí sé ag obair mar shaoiste le Dundalk Electrical Teoranta ag an am.

Go luath ar maidin an 8ú lá de mhí na Samhna 2010 bhí Barra mar bhall den mheitheal oíche a bhí ag obair i mbuncar ag monarcha Dundalk Electrical i nDún Dealgan.  Faraor, ag 2.30rn, de thoradh gearrchiorcaid, phléasc roinnt coimeádán tinte ealaíne agus lasadh an buncar.  Bhuail an bainisteoir láithreáin, Risteard, an t-aláram agus ghlaoigh sé ar na seirbhísí éigeandála.  Bhí Barra sáinnithe sa bhuncar agus b’éigean don bhriogáid dóiteáin é a tharrtháil.

Sna taifid phearsanra fuair Risteard sonraí teagmhálaí éigeandála Bharra.  Sonraí Eimear a bhí fós ar an taifead.  Ghlaoigh Risteard ar Eimear ag 3.15rn, ag rá léi "Tharla timpiste bheag. An féidir leat bualadh síos go dtí an mhonarcha”?  Nuair a chuala Eimear an scéal seo ar dtús, ghlac sí leis nach timpiste thromchúiseach a bhí ann.  Bhí a fhios aici gur oibrigh Barra i dtionscal na dtinte ealaíne le tamall fada.  Ar an ábhar sin, bhí taithí aici ar mhiondó a bheith ag Barra ar bhonn sách rialta.  Shroich Eimear an mhonarcha ag 5rn.  Bhuail taom uafáis í nuair a chonaic sí líon mór inneall dóiteáin agus otharcharranna ann.  Treoraíodh go dtí seomra í, áit a raibh cóireáil éigeandála curtha ar Bharra.  Bhí mórchuid dá chorp faoi chlúdach pluide, ach d’fhéadfaí a aghaidh dhubhaithe, a ghruaig bharrdhóite agus a lámh dhóite a fheiceáil.    Bhí feadán curtha isteach ina scornach le cuidiú leis análú.  Nuair a chonaic sí a fear céile sa riocht seo, bhris Eimear síos agus thosaigh sí ag caoineadh agus ag croitheadh gan staonadh.  Mhínigh an dochtúir ar an láthair d’Eimear go raibh méid áirithe toite agus súiche análaithe ag Barra, ach go príomha gur bhain a ghortuithe le dónna ar a láimh dheas, ar a chosa agus ar a aghaidh.  Bhí cóireáil déanta ar dhónna Bharra, go pointe áirithe, agus bhí dáileog ard moirfín tugtha dó le hiarracht a dhéanamh an phian a mhaolú.

 Ag 7rn, aistríodh Barra go dtí Ospidéal San Seosamh, Droichead Átha, áit a ndearnadh cobhsú air.  Choinnigh Eimear faire leapa le Barra gan staonadh beagnach, ar feadh níos mó ná seachtain, go dtí gur tugadh ar ais go dtí an t-áras teaghlaigh é.

Ina dhiaidh sin, léirigh sí comharthaí neamhord struis iarthrámaigh, ag fulaingt go minic le spléachtaí siar ar an radharc.  Thionscain Eimear éileamh in aghaidh Dundalk Electrical Teoranta, mar íospartach tánaisteach a raibh suaitheadh néarógach uirthi.  Ghlac Dundalk Electrical Teoranta le dliteanas i leith gortuithe Bharra.

San Ard-Chúirt chinn an Breitheamh Ó Murchú:

1. Ar bhonn na fianaise liachta faoina bhráid glacadh leis gur fhulaing Eimear suaitheadh néarógach i bhfoirm neamhoird síciatraigh aitheanta.

2. Nuair a chéadchonaic Eimear é, bhí Barra i riocht rialaithe ach ní raibh sé faoi chóireáil.

3. Ina dhiaidh sin, d’idirscar Barra agus Eimear.

Chinn an Breitheamh Ó Murchú go raibh cúiteamh ag dul d’Eimear mar íospartach tánaisteach ar an mbonn:

1. Go raibh sé soiléir go mbíodh dlúthnasc grá agus ceana aici mar chéile leis an té a bhí gortaithe.

2. Ar sroicheadh na monarchan di, go bhfaca Eimear toradh láithreach na pléisce agus, mar sin, go raibh sí gar don timpiste ó thaobh ama agus áite de.

Achomharcann Dundalk Electrical Teoranta ar na forais seo a leanas:

1. Ní bhaineann sé le hábhar má bhíodh dlúthnasc grá agus ceana idir Eimear agus Barra tráth, nó nach mbíodh, mar ag am na timpiste bhí na céimeanna tosaigh glactha acu in imeachtaí colscartha agus, mar sin, d’fhéadfaí toimhde an chaidrimh chéile a fhrisnéis.

2. Toisc go raibh moill dhá uair go leith idir am na timpiste agus an uair a bhfaca Eimear Barra, i riocht rialaithe tar éis dó cóireáil a fháil, ní féidir a rá go bhfaca sí toradh láithreach na timpiste.

Foclóir; neamhord struis iarthrámaigh = post traumatic stress disorder, íospartach tánaisteach = secondary victim,
toimhde an chaidrimh chéile = spousal presumption of relationship

 

Reáchtáil an Chomórtais
Comórtas é seo do mhic léinn tríú leibhéal ach go háirithe dóibh siúd atá ag déanamh staidéir ar an dlí.  Achomharc in aghaidh breith cúirte atá i gceist.  Bíonn sonraí an cháis ar fáil roimh ré. Eagraíonn Gael Linn an comórtas in onóir Iar-Uachtarán agus Iar-Phríomh Bhreitheamh na hÉireann‚ Cearbhall Ó Dálaigh.

Reáchtáltar réamhbhabhtaí Bréagchúirt Uí Dhálaigh Gael Linn ar maidin in Óstaí an Rí (King's Inns)‚ Sráid Henrietta‚ Baile Átha Cliath 1 agus reáchtáltar an chraobh sa Chúirt Uachtarach os comhair breithiúna an tráthnóna sin. Is i mí na Samhna a reáchtáltar an comórtas de ghnáth. Beidh Bréagchúirt Uí Dhálaigh/Gael Linn ar siúl i mbliana ar an Aoine 8 Samhain 2013.

Ballraíocht na Foirne
Duine amháin ar a laghad agus ceathrar ar a mhéid. Ar aon fhoireann ní bheidh ag caint ach beirt ar a mhéid, Abhcóide Sinsir agus Abhcóide Sóisir. Is féidir le duine amháin páirt a ghlacadh mar Abhcóide Sinsir. Ní gá do bhaill uile na foirne a bheith ina mic léinn ar an gColáiste 3ú leibhéal céanna. Áirítear Óstaí an Rí agus An Cumann Dlí ina gColáistí 3ú leibhéal.  Íoctar liúntas taistil agus lóistín más cuí leo siúd a ghlacann páirt.
 
Duaiseanna
Bronntar buantrófaí Gael Linn agus seic ar €600 ar na buaiteoirí.
Bronntar seic ar €300 ar an bhfoireann a thagann sa dara háit.

Dáta Deiridh Iontrála
Ní mór na foirmeacha iontrála a bheith i seilbh Gael Linn roimh 4 Samhain 2013.

Réamhullmhúchán
Bíonn ar gach foireann dhá thaobh an cháis a réiteach agus a phléadáil.  Deirtear leis na foirne an lá roimh na réamhbhabhtaí cén taobh den chás a bheidh siad ag pléadáil sa chéad bhabhta. Moltar do gach fhoireann 3 chóip de na cásanna a dtagrófar dóibh sna haighneachtaí béil a chur ar fáil ag gach Cúirt. (Ní gá ach cóip den gcéad leathanach agus cóip de na leathanaigh ina bhfuil na haltanna a ndéanfar tagairt dóibh a thabhairt seachas na cásanna ina iomláine)

Clár imlíne an lae:
10.00 – 12.00    Réamhbhabhtaí in Óstaí an Rí.
12.30 – 14.00    Lón do na hiomaitheoirí.
14.00                  Réamhbhabhtaí in Óstaí an Rí.
15.30                  Fógra faoin gCraobh.
17.00 – 18.00    An Chraobh‚ Na Ceithre Chúirt.
18.00 – 19.00    Fáiltiú i Seomra Tae na nAbhcóidí‚ Na Ceithre Chúirt

Na hAighneactaí
Leanfaidh na haighneachtaí béil mar a leanas:
1. Abhcóide* don achomharcóir : 25 nóiméad  
2. Abhcóide* don fhreagróir : 25 nóiméad (*Tig le gach foireann na haighneachtaí a roinnt mar a leanas‚ más mian leis an bhfoireann é)  
A.   Abhcóide Sinsir : 15 nóiméad    B.   Abhcóide Sóisir : 10 nóiméad
3. Frisnéis : Abhcóide amháin don achomharcóir : 3 nóiméad
4. Cur i gcoinne na frisnéise – Abhcóide amháin don fhreagróir : 3 nóiméad

Ní cheadófar ábhar nua a thabhairt isteach le linn na frisnéise/cur i gcoinne na frisnéise.
Gearrfar pionós ar abhcóidí a sháraíonn na teorainneacha ama. Tá sé tábhachtach d'iomaitheoirí an iomarca léitheoireachta a sheachaint.

Ní cheadófar d'aon fhoireann atá fós sa chomórtas suí isteach ar Chúirt ina bhfuil foirne eile sa chomórtas ag iomaíocht.

Gaeilge
Is í an Ghaeilge teanga an chomórtais. Beidh cead áfach ag baill foirne sliochtanna a léamh i mBéarla ó chásanna atá á n-úsáid acu chun tacú lena gcuid argóintí, ach gan dul thar fóir leis.  
 
Téarmaí Gaeilge
Tá teacht ar théarmaí dlí i nGaeilge sa leabhar Focal Sa Chúirt le Leachlann Ó Catháin, Aturnae, foilsithe ag Coiscéim, agus ar an suíomh gréasáin www.achmainn.ie
.

Córas Marcála
Dáilfear marcanna as 100 ar gach mac léinn de réir na scéime Marcála seo a leanas:

A Ábhar (30 Marc)

  • Aghaidh a thabhairt ar na ceisteanna atá os comhair na cúirte
  • Ábhar a d'fhéadfadh tionchar a bheith aige ar chinneadh na cúirte a phlé agus an t-ábhar sin amháin
  • Feasacht a léiriú ar na cinntí a d'fhéadfadh an chúirt a dhéanamh
  • An úsaid chuí a bhaint as cáipéisí ábhartha
  • Plé mar is cuí a dhéanamh le hoifigigh na cúirte
  • Cruinneas ó thaobh na bhfíricí agus ó thaobh an dlí de

B Struchtúr (20 MARC)

  • Feasacht a léiriú maidir leis an gcéim ag a bhfuil na himeachtaí
  • An t-ábhar a chlúdach go héifeachtach laistigh de na teorainneacha ama
  • Gach pointe a ghlacadh in ord loighciúil
  • An tábhacht agus an suntasacht chuí a thabhairt do gach pointe

C Úsáid Gutha (30 MARC)

  • Labhairt ar luas ciallmhar
  • Neamhchinnteacht a sheachaint
  • Labhairt amach go soiléir agus os ard
  • Téarmaí oiriúnacha a úsáid
  • Cúram a dhéanamh de theacht i láthair agus comharthaíocht choirp
  • An iomarca tagairtí do nótaí agus go háirithe léamh amach nótaí focal ar fhocal a sheachaint

D Cumas Argóna (20 MARC)

  • An dlí agus fíricí a úsáid leis an sprioc atá ag teastáil a bhaint amach
  • Argóintí fiúntacha a chur chun cinn agus argóintí nach bhfuil fiúntas leo a sheachaint
  • Aon laige sa chás a phlé mar is cuí
  • Freagairt oiriúnach a dhéanamh ar aon idirghabháil a dhéanann an breitheamh

 
Tá Gael Linn buíoch de na hAbhcóidí Daithí Mac Cárthaigh agus Ruadhán Mac Aodháin agus Úna Ní Chatháin as a gcuid oibre maidir leis an gcomórtas seo.  I gcás aon cheisteanna i dtaobh an cháis is féidir teagmháil a dhéanamh le Úna ag 086.0612950 nó (unanichathain@hotmail.com)
.  Mar threoir ghinearálta is fiú féachaint ar an suíomh www.mooting.net ach coinneáil in aigne nach mar a chéile go díreach na rialacha atá in úsaid ag Bréagchúirt Uí Dhálaigh.




Tuilleadh Eolais:
Seán Ó Ceallaigh
Bréagchúirt Uí Dhálaigh Gael Linn
Gael Linn, 35 Sráid an Dáma, Baile Átha Cliath 2.
01.6753299    F  01/6704180   R
seanc@gael-linn.ie



< Triú Leibhéal