Gaelbhratach

Is scéim scoile í Gaelbhratach a spreagann an Ghaeilge taobh amuigh den seomra ranga.

Oibrímid le múinteoirí agus daltaí chun droichead dearfach a chruthú idir an Ghaeilge mar ábhar scoile agus agus an Ghaeilge mar ghnáththeanga beo bríomhar na scoile, trí dheiseanna úsáide Gaeilge spraíúla, cruthaitheacha agus daltaí-lárnacha a chur i bhfeidhm, ionas go ndéanfar normalú ar an teanga i bpobal iomlán na scoile.

Tacaítear le scoileanna sna 32 contae ar fud na tíre chun deiseanna labhartha a mhéadú agus an Ghaeilge a chur chun cinn.

Mar chuid lárnach den scéim, cuireann an scoil coiste daltaí “Gaelbhratach” le chéile, agus le tionchar óna gcomhghleacaithe agus a gcairde, stiúrann an coiste seo na himeachtaí Gaeilge agus nósanna teanga a chruthaítear sa scoil. Cuirtear oiliúint ar fáil do choistí chun imeachtaí a reáchtáil dá mbaill agus do phobal na scoile ina iomláine, agus cur chun cinn na Gaeilge mar phríomhsprioc acu. Is leis na daltaí féin an scéim: na smaointe, an phleanáil agus na torthaí.

Aithnítear iarrachtaí scoile thuaidh agus theas i gcomhair le creatlach chéimiúil atá dearbhaithe chun an Ghaeilge a dhéanamh ina gnéithe nádúrtha den saol laethúil scoile, le ceannasaíocht dalta-lárnach sa chur chuige.

I ndiaidh don scoil céimeanna áirithe a ghlacadh i leith na Gaeilge, baintear “Gaelbhratach” amach, a léiríonn gur scoil í a bhfuil dea-thoil don Ghaeilge acu agus a bhfuil an Ghaeilge mar chuid thábhachtach don saol laethúil scoile inti.

I mbliana, tá 400+ scoil ar an scéim, thar 32 contae, agus níos mó ná 160,000 daltaí ar an scéim. Gabhaimid buíochas leis An Roinn Oideachais agus Óige; Foras na Gaeilge; agus An Roinn Forbartha, Tuaithe, Pobail agus Gaeltachta as a tacaíocht leanúnach agus as maoiniú a chur ar fáil.

Is féidir le bunscoileanna T2 agus iarbhunscoileanna de ghach saghas páirt a ghlacadh sa scéim Gaelbhratach.

Oibrímid le gach saghas scoil, idir scoileanna ina bhfuil an Ghaeilge láidir agus scoileanna atá beagáinín neirbhíseach.

Is mó na buntáistí a bhaineann le páirt a ghlacadh sa scéim, de réir na múinteoirí agus daltaí atá páirteach. Nuair a cheanglaíonn daltaí agus foireann na scoile an Ghaeilge le spraoi agus taitneamh, feictear:

• meon dearfach i leith na Gaeilge á chruthú i measc na ndaltaí
• úsáid na Gaeilge agus cumas Gaeilge á fheabhsú
• daltaí ag bláthú i leith muiníne, neamhspleáchais, scileanna cumarsáide agus scileanna ceannasaíochta

Más maith le do scoil páirt a ghlacadh, brúigh ar an gcnaipe ‘cláraigh’ thuas le do scoil a chlárú don scoilbhliain le teacht. Bí airdeallach go bhfuil liosta feithimh ag an scéim agus tugfar cuireadh le bheith ar an scéim a luaithe agus is féidir.

Tá tobar ollmhór acmhainní cruthaithe ag Gaelbhratach atá ar fáil do chách. Bíonn foireann Gaelbhratach i gcónaí ag cuardach, ag cruthú agus ag roinnt smaointe a chabhraíonn le comhrá Gaeilge a spreagadh agus an Ghaeilge a normalú.

Lean na naisc thíos le breathnú ar acmhainní Gaelbhratach. Tá fáilte romhaibh an t-ábhar a úsáid, a íoslódáil agus a roinnt:

www.gaelbhratach.ie/acmhainni

Tá an t-eolas ar fad a bhaineann leis an scéim ag an mbunleibhéal ar fáil sa lámhleabhar.

Tá an t-eolas ar fad a bhaineann leis an scéim ag an iar-bhunleibhéal ar fáil sa leabhrán.

Bunaíodh an scéim mar gheall ar ghéarghá deiseanna nádúrtha úsáide a chruthú, a thacódh leis an nGaeilge mar ábhar scoile, agus a leathnódh meon páistí i leith na Gaeilge go mbreathnóidís uirthi mar theanga bheo in áit ábhar scoile amháin.

Cuireadh tús oifigiúil leis an scéim sa scoilbhliain 2012/13, ag an mbunleibhéal agus bliain níos déanaí ag an iar-bhunleibhéal.

Ó shin i leith, tá an scéim i ndiaidh dul i bhfeidhm ar gach saghas scoile ar fud na tíre – ó scoileanna uirbeacha agus tuaithe ina bhfuil gá le beocht a athchur sa teanga iontu, go Gaelscoileanna agus scoileanna Gaeltachta ina bhfuil sí mar phríomhtheanga laethúil.